vrijdag 24 augustus 2012

Hoofdstuk 6: 'Ja, maar ik heb pijn' - De functie van gedrag

Ik heb nog niet heel hoofdstuk 6 af. Moet de cognitieve defusie nog gaan toepassen, maar het is naar mijn idee nog niet aan de orde gekomen. Misschien komt dat nog als ik volgende week weer moet gaan werken. Er staat ook nog een mindfulnessoefening op m'n to-do-lijstje waarbij je je gedachten gaat labelen. Komt misschien vanavond wel, de cd zit namelijk in de cd-speler in de slaapkamer (omdat ik er steeds bij in slaap val).
Hoezo vermijden? :-P

Toch maar vast naar de laatste oefening van het hoofdstuk 'Welke meester dien je?' Hierbij heb ik de verschillende functies van activiteiten van de afgelopen week beschreven (de belangrijkste met *):

Activiteit: Fitness
Experiëntiële vermijding: Als ik mezelf niet fit hou, krijg ik alleen maar meer last.
Extrinsieke positieve bekrachtiging: ?
Sociale wenselijkheid: ?
Intrinsieke positieve bekrachtiging: Voldaan gevoel, me fit voelen*.

Activiteit: Verjaardag vieren
Experiëntiële vermijding: ?
Extrinsieke positieve bekrachtiging: Cadeautjes!
Sociale wenselijkheid: Meer andersom denk ik: ik vind het sociaal wenselijk dat familie en vrienden op mijn verjaardag komen ;-)
Intrinsieke positieve bekrachtiging: Plezier, gezelligheid, enz*.

Activiteit: Boodschappen doen
Experiëntiële vermijding: Anders hebben we niks te eten in huis.
Extrinsieke positieve bekrachtiging: Ik kan zelf iets lekkers uitkiezen.
Sociale wenselijkheid: Kan mijn kinderen toch geen flesje water mee naar school geven*.
Intrinsieke positieve bekrachtiging: Het zelf kunnen doen, onafhankelijkheid.

Activiteit: Kinderen lopend naar school brengen.
Experiëntiële vermijding: Lopen gaat beter dan fietsen.
Extrinsieke positieve bekrachtiging: ?
Sociale wenselijkheid: De jongste is nog te jong om alleen naar school te gaan, staat ook weer zo asociaal als ik de oudste ervoor op laat draaien*.
Intrinsieke positieve bekrachtiging: ?

Activiteit: Scooter wegbrengen voor onderhoud
Experiëntiële vermijding: Als ik het uitstel, sta ik straks met pech ergens*.
Extrinsieke positieve bekrachtiging: De scooter kan erna weer een flinke poos mee.
Sociale wenselijkheid: ?
Intrinsieke positieve bekrachtiging: De scooter geeft me een stuk vrijheid, het rijden zelf is ook gewoon leuk.

Activiteit: Borduren
Experiëntiële vermijding: Ontspanning, even nergens aan denken
Extrinsieke positieve bekrachtiging: De resultaten
Sociale wenselijkheid: De borduursels zijn voor een ander.
Intrinsieke positieve bekrachtiging: Creatief bezig zijn, het geeft me een voldaan gevoel als iets goed gelukt is*.

Ik denk dat er op zich wel variatie zit in de functies van mijn activiteiten. Sommige dingen moet ik nu eenmaal doen, ook al doet het pijn en is het niet heel erg leuk om te doen. Ik heb nu eenmaal een gezin en als ik het niet doe, gebeurt het niet. Maar er zijn ook genoeg dingen waar ik genoeg voor mezelf uit kan halen.

dinsdag 21 augustus 2012

Hoofdstuk 6: 'Ja, maar ik heb pijn' - nog wat oefeningen

Hoofdstuk 6 gaat verder over cognitieve defusie, waarbij je je 'losweekt' van de gedachte, het is maar een gedachte.
Bij de oefening 'Ik heb de gedachte dat...' heb ik de volgende gedachten opgeschreven:

1. Ze zullen me wel lui vinden, of een aansteller.
2. Ik wil anderen niet tot last zijn.
3. Ik kan mijn rol als moeder/partner niet uitvoeren zoals ik zou willen.
4. Iedereen heeft weleens pijn, waarom zou ik mijn hele leven daarop moeten aanpassen?
5. Ik wil die rolstoel niet. Nooit.

Vervolgens moet je die gedachten hardop voorlezen en beschrijven wat je ervaart. Tja... Ik voel me vooral nogal achterlijk bij het voorlezen, het is nou niet zo dat het voorlezen die gedachten verandert. Ik weet heus wel dat die gedachten niet altijd kloppen met de werkelijkheid, maar ze veranderen bij mij niet door ze uit te spreken.

De volgende oefening (afscheid nemen van je maren) vond ik wel een stuk nuttiger, alhoewel ik dat ook niet van tevoren had gedacht. Hierbij beschrijf je wat je graag zou willen, en wat je tegenhoudt (maar...). Vervolgens zet je een streep door alle maren en maakt er ennen van. Dat ziet er bij mij dan zo uit:

1. Ik zou graag meer uit mijn werk willen halen, maar en ik kan niet meer dan 3 dagen werken.
2. Ik zou graag lange stukken met mijn kinderen willen fietsen, maar en dat doet teveel pijn.
3. Ik zou graag willen dat ik bij iedereen mijn grenzen zou durven aan te geven, maar en voel me hierbij soms schuldig of ben bang dat ze me als lui zien.
4. Ik zou graag meer balans willen vinden tussen ontspanning en inspanning, vooral tijdens werk en studie, maar en er komen vaak andere dingen tussen.

Het werkt wel. Door de maren te vervangen met ennen, verandert de betekenis. Het is niet zo dat het één het ander uitsluit. En als je het zo bekijkt, heb ik het eigenlijk best druk als ik het allemaal wil doen en me ook nog overal druk om moet maken.
Maar dat uitspreken van gedachten, wat ook nog op een 'vreemde' manier kan, daar kan ik niet zoveel mee. Ook niet door te doen alsof die 2 mopperkonten van de Muppetshow negatief commentaar hebben. Als er al iets is daat mijn gedachten helpt te relativeren, dan misschien dit liedje:



woensdag 15 augustus 2012

Hoofdstuk 6: 'Ja, maar ik heb pijn' - dagboek pijngedachten

Maandag 13 augustus

3.00 uur: Heupen doen pijn als ik op m'n zij lig, knieën doen pijn als ik op m'n rug lig. Hoe laat is het? Ik moet niet vergeten om dit morgen op te schrijven. Dit slaat nergens op. Als ik het niet had hoeven opschrijven, was ik vast alweer in slaap gevallen.
5.15 uur: Weer hetzelfde liedje, alleen doen nu behalve mijn knieën en heupen ook mijn enkels en polsen pijn. Wat ik daarover denk? Weet ik veel, ik wil gewoon slapen.
7.00 uur: Wekker gaat, pijn in knieën en polsen wordt erger zodra ik uit bed stap. Dat wordt straks geen kaas op brood, boterham dubbel vouwen in plaats van snijden. Niet op de fiets m'n dochter naar zwemles brengen.
8.00 uur: Pijnlijke spier bij knie gemasseerd: man, wat doet dat pijn zeg! Ik had beter eerst kunnen douchen, ook al ga ik vanochtend ook nog fitnessen en dan weer douchen.
9.00 uur: Krijg last van mijn onderrug van de bank bij zwemles. Maar om nu een rondje te gaan lopen, zie ik ook niet zitten. Knieën doen meer pijn dan rug.
11.00 uur: Ik ga gewoon mijn gebruikelijke schema af in de sportschool, ook al doet het pijn.
14.00 uur: Weer die klotetrap op... en af... en op... en af...
17.00 uur: Toch weer iets te enthousiast geweest met de kinderkamers opruimen. Ben kapot.

Dinsdag 14 augustus

3.00 uur: Weer dezelfde tijd als gisternacht dat ik wakker word van de pijn.
5.30 uur: En weer...
7.15 uur: Valt mee. Bij het uit bed gaan vooral last van mijn knieën, maar verder niets.
9.00 uur: Laat ik vandaag eens gewoon met degelijke schoenen gaan lopen, eens zien of dat een verbetering is voor mijn knieën.
10.00 uur: Vandaag een rustig dagje ervan maken, de komende dagen worden al druk genoeg.
15.00 uur: Ik weet ook niet wat ik liever heb: schoenen die doordreunen in m'n knieën, of schoenen waarbij ik het gevoel heb dat ze alle kanten op zwabberen.
19.00 uur: Benen over elkaar, benen niet over elkaar, voeten onder de stoel, benen languit... ik kan gewoon niet lekker zitten hier op het terras.

Woensdag 15 augustus

Pff, wat ben ik hier slecht in zeg. Vandaag heb ik het al niet eens meer bijgehouden, terwijl ik het eigenlijk wel de drie dagen vol wilde houden. 's Ochtends begin ik er wel goed mee, maar in de loop van de dag ben ik toch met zoveel andere dingen bezig, dat ik er niet zo stil bij sta. Niet dat ik dan geen pijn heb, die is er gewoon de hele dag door. Maar ik denk er niet over na, pas als het heel vervelend wordt. En dan bedenk ik vooral wat ik anders kan doen, om minder last te hebben van de pijn. Kan nou niet echt zeggen dat dit vervelende of intense gedachten zijn.

zondag 12 augustus 2012

Hoofdstuk 5: Het opgeven van verzet

Ik loop een beetje achter met het bijhouden van dit blog. Hoofdstuk 5 had ik al een paar weken terug gelezen en de oefeningen uitgevoerd.

Er wordt een metafoor gegeven van een ongewenste gast, waar je je druk om kunt maken, omdat je verwacht dat ie het feest verpest. Ik herken me hierin niet heel erg. Juist als er leuke dingen zijn, dan kan ik de pijn en alles eromheen (de ongewenste gast) uit mijn hoofd zetten. Maar of dit nou aanvaarding is? Er wordt een heel stuk beschreven wat aanvaarding of bereidheid is, in sommige dingen herken ik me wel, andere weer niet. Ik kan me er wel in vinden dat ik datgene verander wat ik kan veranderen en aanvaard wat ik niet kan veranderen (of ik wil dat in ieder geval). Het is niet iets passiefs en het betekent niet dat ik bij de pakken neer ga zitten. Maar om nou te zeggen dat ik mijn pijn als een tere bloem vasthoud, omarm als een huilend kind of zoiets... Nee, daar kan ik niet zoveel mee.

Bij de oefening 'Draag je leed mee' heb ik een tijdje letterlijk mijn leed meegedragen. Ik had 2 briefjes met daarop 'De pijn gaat nooit meer weg en wordt alleen maar erger' en 'Ik wil niet dat anderen mij als lui zien'. Het was de bedoeling dat ik hier dan regelmatig op zou kijken. Ik denk dat ze een week in m'n tas hebben gezeten, ik heb ze ook regelmatig bekeken, maar toen ik ze net weer op wilde zoeken, kon ik ze niet meer vinden. Volgens het boek ben je bereid om ongewenste ervaringen met je mee te dragen en in je dagelijks leven toe te laten als je de opdracht goed hebt kunnen uitvoeren. Maar als je de briefjes weg hebt gestopt of gegooid, zou dat een teken kunnen zijn dat je dit nog het liefst vermijdt of uit de weg gaat. Ik weet eerlijk gezegd niet of ik nou zoveel waarde aan deze oefening zou hechten. Elke keer als ik op die briefjes keek, had ik zoiets van: ja, dat weet ik nou wel hoor!

'Ruimte maken en toestaan wat er is' was een mindfulnessoefening waarbij je in verschillende stappen met je aandacht naar de pijn of een gevoel gaat. Dit vond ik een lastige oefening, ook een beetje vaag. Aan sommige pijn ben ik gewoon gewend, die is er de hele dag door. Om dan te bedenken waar de pijn is en wat je voelt, vind ik erg lastig.

Weer een volgende oefening was om een actie uit hoofdstuk 4 in de praktijk te brengen. Ik heb voor een makkelijke gekozen: 2x per week sporten, dat is me ook gelukt. Eigenlijk heb ik de oefening dan niet goed gedaan, want ik moest juist een actie kiezen die ik uit angst voor pijn vermeden had. Maar omdat het vakantie is en mijn man net geöpereerd is, was dit de actie die het best uit te voeren was. De meeste acties zijn toch gericht op wanneer ik weer aan het werk ben enzo, die komen nog wel.

Als laatst wordt er in hoofdstuk 5 gezegd dat je jezelf elke dag of regelmatig de volgende vraag kunt stellen: 'Wil ik dat vandaag mijn strijd met pijn, verdriet, onzekerheid, angst of andere emoties centraal staat? Of wil ik vandaag volop leven naar mijn waarden?' Ik weet niet of dit nou zo'n geschikte vraag voor mij is. Want ik wil al altijd naar mijn waarden leven en wil daarbij het liefst vergeten dat ik door pijn sommige dingen niet kan doen, waardoor ik vaak toch over mijn grenzen ga, wat me weer meer pijn oplevert.

Hoofdstuk 4 Het opbloeien van de roos: Herken je hindernissen

Bij deze oefening is het de bedoeling om bij een doel/actie de hindernissen te beschrijven en een cijfer van 1 - 7 te geven in welke mate dit belemmerend is.

Doel: Grenzen aangeven (10% onder eigen kunnen)
Actie 1: Van tevoren zeggen wat ik wel en niet kan.
Hindernis: Schuldgevoel, ook omdat dit niet elke dag hetzelfde is (6). Sommige dingen wil ik niet uit handen geven, omdat het anders niet goed gedaan wordt, of ik wil anderen niet met mijn werk opzadelen (5). Ik wil ook niet als lui gezien worden (6).

Doel: Fysiek op peil blijven.
Actie 1: 2x per week sporten.
Actie 2: Afspraak maken met osteopaat.
Hindernis: Tijdgebrek (3).

Doel: Salamitechniek ook binnen werk/studie toepassen.
Actie 1: Op werk 's ochtends een planning maken.
Actie 2: Huiswerk spreiden over de week.
Hindernis: Er komen andere dingen tussen, bijvoorbeeld een zieke collega vervangen, of thuis vragen andere dingen aandacht. (4)

Als laatst staat er in hoofdstuk 4 nog een mindfulnessoefening over het ademen naar de pijn. Ook deze oefening ken ik vanuit de yoga en ik gebruik 'm wel vaker.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...